Wyobra\u017amy sobie trzylatka, kt\u00f3ry decyduje o tym, kiedy chce i\u015b\u0107 spa\u0107, co chce je\u015b\u0107, o jakiej porze i w jakim miejscu. Co mo\u017cna powiedzie\u0107 o rodzinie, w kt\u00f3rej dziecko w ten spos\u00f3b funkcjonuje? Czy oby wszystko jest w porz\u0105dku? Dziecko w tym wieku jest jeszcze ma\u0142e, ale z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 ju\u017c teraz, to co robi, mo\u017ce rzutowa\u0107 na to, jak b\u0119dzie czu\u0142o si\u0119 i zachowywa\u0142o w nast\u0119pnych latach. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 10 \u2013 latek, kt\u00f3ry ca\u0142e swoje \u017cycie wychowywany by\u0142 w tzw. bezstresowy spos\u00f3b, nie maj\u0105c wyznaczonych granic. Obecnie jego dzia\u0142anie po powrocie ze szko\u0142y sprowadza si\u0119 do grania w gry komputerowe i robi to, bo – jak sam m\u00f3wi (przyk\u0142ad z \u017cycia wzi\u0119ty) –\u00a0 nie bardzo wie co m\u00f3g\u0142by robi\u0107 innego. Jako \u017ce nie postawiono w domu granicy, ile mo\u017ce gra\u0107, robi\u0142 to tak d\u0142ugo, ile mu odpowiada\u0142o. Teraz, kiedy dosz\u0142a do niego refleksja, \u017ce mo\u017ce m\u00f3g\u0142by robi\u0107 te\u017c inne rzeczy, nie bardzo wie w jaki spos\u00f3b si\u0119 do tego zabra\u0107, nie nauczy\u0142 si\u0119, jak organizowa\u0107 sw\u00f3j czas.<\/p>\n
Granice w wychowaniu<\/strong><\/p>\n Wielu rodzic\u00f3w ho\u0142duje zasadzie \u201eSzanuje swoje dziecko, wi\u0119c daje mu prawo wyboru\u201d. Okazywanie szacunku to cenna umiej\u0119tno\u015b\u0107 rodzicielska lecz nie jest ona to\u017csama z dawaniem prawa dziecku do decydowania o sobie w ka\u017cdej sprawie. Pami\u0119tajmy o tym, i\u017c dzieci nie s\u0105 naszym r\u00f3wnorz\u0119dnym partnerem w wielu sprawach, a w\u0142a\u015bciwie tylko w jednej dziedzinie tak jest, a mianowicie w kwestii okazywania uczu\u0107. Tu ka\u017cdy jest jednakowo wa\u017cny i prze\u017cywa te same uczucia, kt\u00f3re nie s\u0105 zale\u017cne od do\u015bwiadczenia. Natomiast w kwestiach \u017cyciowych, decydowania o tym co dobre, a co z\u0142e, dziecko powinno polega\u0107 na osobie doros\u0142ej, kt\u00f3ra, przede wszystkim dzi\u0119ki swojemu do\u015bwiadczeniu, przewiduje mo\u017cliwe konsekwencje danego dzia\u0142ania. Przyk\u0142adowo, dziecko buntuje si\u0119 przed za\u0142o\u017ceniem czapki, mimo i\u017c na zewn\u0105trz panuje mr\u00f3z. Oczywistym jest, \u017ce ka\u017cdy sensownie my\u015bl\u0105cy rodzic nie dyskutuje w tej sprawie, tylko wie, \u017ce czapka musi zosta\u0107 za\u0142o\u017cona. Natomiast zawsze mo\u017ce da\u0107 dziecku mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru, pomi\u0119dzy jedn\u0105 a drug\u0105 czapk\u0105, tak aby dziecko poczu\u0142o si\u0119 usatysfakcjonowane, i\u017c samo mog\u0142o o czym\u015b zadecydowa\u0107.<\/p>\n Granice ma ka\u017cdy z nas. Tak jak granice pa\u0144stwa s\u0142u\u017c\u0105 do tego, aby wiedzie\u0107, gdzie si\u0119 ono znajduje, tak samo nasze granice s\u0105 po to, by\u015bmy wiedzieli, gdzie ko\u0144czy si\u0119 jeden a zaczyna drugi cz\u0142owiek.<\/p>\n Dlaczego granice s\u0105 takie wa\u017cne?<\/strong><\/p>\n 1. Daj\u0105 poczucie bezpiecze\u0144stwa i stabilno\u015bci.<\/p>\n Dzieci potrzebuj\u0105 uporz\u0105dkowanego \u015bwiata. Chc\u0105 zna\u0107 regu\u0142y, kt\u00f3re nim rz\u0105dz\u0105 \u2013 wiedzie\u0107 czego si\u0119 od nich oczekuje, jaki charakter maj\u0105 ich relacje z innymi lud\u017ami, na co mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 i co je czeka, gdy posun\u0105 si\u0119 za daleko. Testuj\u0105 rodzic\u00f3w, aby wzbudzi\u0107 jak\u0105\u015b reakcj\u0119. Cz\u0119sto testowanie to przybiera posta\u0107 zachowa\u0144 uci\u0105\u017cliwych, niejednokrotnie wr\u0119cz prosz\u0105cych si\u0119 o kar\u0119. Jest to swego rodzaju wo\u0142anie dziecka o granice, objawiaj\u0105ce si\u0119 tego typu zachowaniami. Dla niedojrza\u0142ej osobowo\u015bci dziecka, dost\u0119p do nieograniczonej w\u0142adzy i przywilej\u00f3w staje si\u0119 jednak zbyt obci\u0105\u017caj\u0105cym balastem.<\/p>\n 2. Granice pomagaj\u0105 odkrywa\u0107 \u015bwiat.<\/p>\n Dzieci z natury s\u0105 badaczami \u015bwiata. Od niemowl\u0119ctwa obserwuj\u0105 i na\u015bladuj\u0105 to co zaobserwowa\u0142y. Rodzice mog\u0105 u\u0142atwi\u0107 dzieciom ten proces poprzez rzetelne odpowiedzi na nurtuj\u0105ce pytania: Co jest w porz\u0105dku, co nie jest i dlaczego? Jak daleko mog\u0119 si\u0119 posun\u0105\u0107? Co si\u0119 stanie, je\u015bli przekrocz\u0119 wyznaczon\u0105 granic\u0119? Czy wi\u0105\u017ce si\u0119 to z konkretnymi konsekwencjami?<\/p>\n 3. Granice okre\u015blaj\u0105 obszar akceptowanych zachowa\u0144.<\/p>\n Wyra\u017anie ustalone, stabilne granice wytaczaj\u0105 dzieciom \u015bcie\u017ck\u0119 post\u0119powania zgodnego z normami i zasadami, zar\u00f3wno w rodzinie, jak i szerszych kr\u0119gach spo\u0142ecznych.<\/p>\n 4. Granice okre\u015blaj\u0105 zwi\u0105zki z lud\u017ami.<\/p>\n Kiedy dzieciom oddaje si\u0119 zbyt du\u017co w\u0142adzy i kontroli, cz\u0119sto zaczynaj\u0105 one przecenia\u0107 swoje wp\u0142ywy i autorytet. Ich granice rozmywaj\u0105 si\u0119, a one same nieustannie sprawdzaj\u0105 sytuacj\u0119, co nara\u017ca je na konflikty i pr\u00f3by si\u0142.<\/p>\n 5. Granice wspomagaj\u0105 osobisty wzrost.<\/p>\n Wraz z rozwojem dziecka granice musz\u0105 si\u0119 rozszerza\u0107. Postawione granice mog\u0105 nam pokaza\u0107, z czym dzieci nie s\u0105 w stanie sobie jeszcze poradzi\u0107, a w czym ju\u017c dojrza\u0142y, czy doros\u0142y do zmian zasad, np. p\u00f3\u017aniejsze chodzenie spa\u0107.<\/p>\n Jak okre\u015bla\u0107 dziecku granice?<\/strong><\/p>\n Przed wprowadzeniem zasad warto zastanowi\u0107 si\u0119 i odpowiedzie\u0107 sobie na kilka pyta\u0144:<\/p>\n \u2022 Co jest dla mnie wa\u017cne? Dlaczego akurat to? Je\u017celi jeste\u015bmy pewni, co dla naszych dzieci jest dobre, wyznaczanie granic nie jest problemem.<\/p>\n Typy granic:<\/strong><\/p>\n 1. Zbyt restrykcyjne granice i nadmierna kontrola, zbyt mocno ograniczaj\u0105, \u015bciskaj\u0105, s\u0105 zbyt w\u0105skie, by zapewni\u0107 dziecku swobod\u0119 niezb\u0119dn\u0105 do prawid\u0142owego rozwoju. Nie pozwalaj\u0105 na do\u015bwiadczanie, branie pe\u0142nej odpowiedzialno\u015bci, gdy\u017c nie ma ku temu okazji. M\u0142ody cz\u0142owiek w\u00f3wczas odrzuca je, buntuje przeciw rodzicom. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wytyczanie granic jest procesem dynamicznym. Z ka\u017cdym dniem dzieci rosn\u0105, zmieniaj\u0105 si\u0119 i wraz z rozwojem dojrzewaj\u0105 do coraz wi\u0119kszej wolno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci za siebie i innych. Wszystkie dzieci potrzebuj\u0105 pewnej dozy swobody, si\u0142y i kontroli nad w\u0142asnym \u017cyciem, aby wykszta\u0142ci\u0107 i rozwija\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci i aby w przysz\u0142o\u015bci by\u0107 odpowiedzialnym, dobrze dostosowanymi do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie lud\u017ami.<\/p>\n <\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: www.zdrowyprzedszkolak.pl<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n Opracowa\u0142a:<\/p>\n Martyna Majewska<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wyobra\u017amy sobie trzylatka, kt\u00f3ry decyduje o tym, kiedy chce i\u015b\u0107 spa\u0107, co chce je\u015b\u0107, o[…]<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-12949","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kto-czyta-nie-bladzi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12949"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55390,"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12949\/revisions\/55390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pm4-gorzow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u2022 Dlaczego daj\u0119 dziecku takie polecenie? Dlaczego obowi\u0105zuje w\u0142a\u015bnie ta zasada?
\n\u2022 Czy uwa\u017cam, \u017ce to polecenie (ta zasada) jest rzeczywi\u015bcie sensowne i konieczne?
\n\u2022 Jak wa\u017cne jest dla mnie, aby dzieci wype\u0142nia\u0142y to polecenie (przestrzega\u0142y tej zasady)?
\n\u2022 Co si\u0119 stanie, je\u017celi dzieci zignoruj\u0105 to polecenie (t\u0119 zasad\u0119)?<\/p>\n
\n2. Gdy granice s\u0105 zbyt szerokie i nie do\u015b\u0107 stanowczo okre\u015blone, dzieci ignoruj\u0105 je i zapuszczaj\u0105 si\u0119 na zakazane tereny. Poniewa\u017c nie ponosz\u0105 konsekwencji swoich niew\u0142a\u015bciwych wybor\u00f3w i zachowa\u0144, nie ucz\u0105 si\u0119 odpowiedzialno\u015bci.
\n3. Gdy granice s\u0105 zmienne, niestabilne dzieci nadal chc\u0105 je testowa\u0107, cho\u0107 wymaga to wi\u0119kszej ilo\u015bci pr\u00f3b z ich strony. \u0141atwo si\u0119 nie poddaj\u0105, przecie\u017c musz\u0105 sprawdzi\u0107, co b\u0119dzie tolerowane. Granice tego typu, zale\u017cne od humoru rodzica,\u00a0 powoduj\u0105 dezorientacj\u0119 dziecka i mog\u0105 rodzi\u0107 bunt z jego strony.
\n4. Granice zr\u00f3wnowa\u017cone – kszta\u0142tuj\u0105 poczucie wolno\u015bci oparte na odpowiedzialno\u015bci.\u00a0 Pozwalaj\u0105 dziecku na dokonywanie ograniczonego wyboru, na ponoszenie konsekwencji. Takie granice ucz\u0105 wsp\u00f3\u0142pracy, kszta\u0142tuj\u0105 poczucie sprawstwa.<\/p>\n